Cesarskie cięcie to poważny zabieg chirurgiczny. Dochodzi w jego czasie po przecięcia powłok brzusznych – skóry, mięśni, otrzewnej i mięśnia macicy – a następnie wydobycia dziecka oraz łożyska. Wiele kobiet nie zdaje sobie sprawy z tego, że jest to normalna operacja, a nie tylko zabieg kosmetyczny.
Po zabiegu zostaje blizna. Z blizną po cesarskim cięciu może być jak ze źle zaścielonym łóżkiem. Z pozoru może wyglądać ładnie, ale tak naprawdę pod piękną narzutą może się kryć „zmięta” kołdra. Blizna bardzo często z zewnątrz prezentuje się estetycznie, ale co jest tak naprawdę wewnątrz naszego ciała?
O tym warto, a nawet należy pamiętać jeśli przeszłaś/przejdziesz cc:
1. Wczesna mobilizacja po operacji
Fizjoterapeuci i lekarze kładą szczególny nacisk na wczesną pionizację iaktywność, aby zapobiegać powikłaniom zakrzepowym i poprawiać krążenie:
- Profilaktyka zakrzepowo-zatorowa (np. ruchy stopami, pompki stóp i ćwiczenia oddechowe) jest zalecana już od pierwszych godzin po operacji. Warto wspomnieć o noszeniu pończoch przeciwzakrzepowych lub stosowaniu zastrzyków przeciwzakrzepowych (zgodnie z zaleceniami lekarza).
- Delikatna mobilizacja i korekcja postawy powinna być wprowadzana stopniowo w ciągu 24-48 godzin. Obecnie jeszcze większy nacisk kładzie się na prawidłowe wstawanie i siadanie przez bok, aby uniknąć nadmiernego napięcia powłok brzusznych.
2. Higiena blizny i gojenie
- Silikonowe plastry i żele na blizny – badania pokazują, że stosowanie silikonowych opatrunków przyspiesza gojenie, zmniejsza ryzyko powstawania bliznowców i poprawia estetykę blizny. Warto je wprowadzać, gdy rana jest już w pełni wygojona (ok. 2-3 tygodnie po zabiegu).
- Ochrona przed UV – w ciągu pierwszych miesięcy po cesarskim cięciu blizna nie powinna być narażona na działanie promieniowania słonecznego, ponieważ może to prowadzić do przebarwień.
3. Mobilizacja blizny
- Mobilizacja blizny powinna być wprowadzana przez specjalistę (fizjoterapeutę lub osteopatę), szczególnie w przypadku bardziej skomplikowanych gojeń lub zrostów.
- Techniki pracy z blizną: Nowoczesne podejścia obejmują techniki manipulacji powięziowej, terapię narzędziową (np. IASTM) czy stosowanie specjalistycznych urządzeń do terapii podciśnieniowej (np. endermologia).
- Czas mobilizacji: Zgodnie z najnowszymi wytycznymi, mobilizację blizny można rozpocząć już około 2 tygodnie po zabiegu, o ile rana jest dobrze wygojona. Wcześniejsze techniki obejmują pracę z obszarami odległymi od blizny.
4. Powikłania związane z blizną i zrostami
W ostatnich latach badania pokazują, że nieleczone zrosty mogą powodować:
- Zaburzenia w obrębie układów: pokarmowego, moczowego i rozrodczego. Szczególnie zrosty w okolicy macicy mogą prowadzić do bólów przewlekłych oraz komplikacji w kolejnych ciążach (np. ryzyko pęknięcia macicy).
- Warto wspomnieć, że w terapii zrostów coraz częściej stosuje się nie tylko terapię manualną, ale także techniki wisceralne, które poprawiają ruchomość narządów wewnętrznych.
5. Aktywność fizyczna po cesarskim cięciu
Uwaga na „brzuszki” na wczesnym etapie po cc – ćwiczenia tego typu mogą zwiększać ciśnienie śródbrzuszne i powodować negatywne konsekwencje, takie jak pogłębienie rozstępu mięśnia prostego brzucha.
Zamiast tego zaleca się:
- Ćwiczenia oddechowe i aktywację głębokich mięśni brzucha: Ćwiczenia z oddechem przeponowym, delikatne napinanie mięśni dna miednicy i mięśni głębokich (tzw. core) są bezpieczne i wskazane już po kilku dniach od zabiegu.
- Ćwiczenia wspierające postawę i mobilność: Takie jak łagodne ćwiczenia rozciągające, pozycje odciążające kręgosłup czy ćwiczenia w pozycji leżącej.
- Powrót do regularnej aktywności: Zaleca się konsultację z fizjoterapeutą przed rozpoczęciem bardziej intensywnych ćwiczeń, takich jak bieganie czy trening siłowy.
6. Znaczenie psychiki
W ostatnich latach zwraca się coraz większą uwagę na wpływ cesarskiego cięcia na zdrowie psychiczne matki. Warto dodać, że:
- Poród przez cesarskie cięcie może być związany z większym ryzykiem depresji poporodowej i problemami w budowaniu więzi z dzieckiem, co podkreślają badania.
- Terapia blizny i ciało-terapia mogą mieć również pozytywny wpływ na zdrowie emocjonalne, pomagając kobietom lepiej zaakceptować swoje ciało i przejść przez trudności poporodowe.
Podsumowanie:
- Wczesna mobilizacja i delikatne ćwiczenia to klucz do uniknięcia powikłań.
- Silikonowe opatrunki na blizny, ochrona przed UV i higiena są ważne w pierwszych tygodniach.
- Praca z blizną powinna być dostosowana do indywidualnych potrzeb, z uwzględnieniem technik nowoczesnych, takich jak terapia narzędziowa czy manipulacje powięziowe.
- Należy unikać ćwiczeń zwiększających ciśnienie śródbrzuszne i skupić się na wzmacnianiu mięśni głębokich.
- Aspekt psychologiczny również odgrywa istotną rolę i warto go uwzględnić w pracy z kobietą po cesarskim cięciu.