OPERACJE PRZEZ BRZUCH

CC i inne operacje wykonywane przez powłoki brzuszne

1. Dźwiganie

Unikanie dźwigania przedmiotów cięższych niż 5 kg przez pierwsze 6 tygodni. W przypadku cesarskiego cięcia mama nie ma jak nie nosić dziecka, więc najlepiej by było aby poza dzieckiem nie musiała dźwigać nic innego.

Po 6-10 tygodniach stopniowe zwiększanie ciężaru do 10 kg jest w porządku, ale podkreśla się znaczenie nauki prawidłowego dźwigania – z prostymi plecami, aktywacją mięśni dna miednicy i mięśni głębokich brzucha.

Warto zaznaczyć, że powrót do cięższych aktywności powinien być indywidualny i zależny od rodzaju operacji, procesu gojenia oraz wskazań lekarza lub fizjoterapeuty.

2. Kąpiel w wannie i basenie

Kąpiele w wannie i korzystanie z basenu mogą być dozwolone dopiero po całkowitym wygojeniu rany. Obecnie zwykle zaleca się poczekać 4-6 tygodni, w zależności od rodzaju zabiegu i indywidualnego procesu gojenia.
Zakrywanie rany podczas prysznica jest zalecane do momentu całkowitego wygojenia rany, aby zapobiec jej maceracji i zakażeniu. Warto też zwrócić uwagę, że współczesne opatrunki (np. hydrożelowe lub wodoodporne) mogą umożliwiać bezpieczne mycie bez konieczności dodatkowego zabezpieczania rany.

3. Abstynencja seksualna

Abstynencja seksualna przez 3-6 tygodni. Czas ten zależy jednak od typu operacji (np. cesarskie cięcie, histerektomia, plastyka powłok brzusznych) i tempa regeneracji organizmu.
Warto dodać, że powrót do aktywności seksualnej powinien być stopniowy i komfortowy, z uwzględnieniem indywidualnych odczuć pacjentki. Jeśli w czasie zbliżeń pojawia się ból lub dyskomfort, pomoc fizjoterapeuty uroginekologicznego może być bardzo pomocna.

4. Mobilizacja blizny

Mobilizacja tkanek wokół blizny oraz samej blizny po operacji jest bardzo ważna, aby zapobiec powstawaniu zrostów, poprawić elastyczność tkanek i zmniejszyć napięcia.
Obecnie rekomenduje się rozpoczęcie delikatnej mobilizacji okolic blizny (nie samej blizny) już od 2 tygodnia po operacji, a mobilizacji samej blizny po całkowitym wygojeniu rany, czyli zazwyczaj po 4-6 tygodniach.
Mobilizację należy wykonywać delikatnie, zaczynając od powierzchownych tkanek, a następnie stopniowo pracować głębiej. Techniki można wykonywać na sucho lub z użyciem kremu na blizny (np. silikonowego).
Techniki mobilizacji:
- Przesuwanie skóry: Delikatne przesuwanie skóry wokół blizny w różnych kierunkach (góra-dół, na boki).
- Ruchy okrężne: Koliste ruchy palcami na obszarze wokół blizny.
- Unoszenie blizny: Chwytanie blizny między kciukiem a palcem wskazującym i delikatne jej „unoszenie” lub „rolowanie”.
Dlaczego to ważne? Mobilizacja blizny zapobiega powstawaniu zrostów w jamie brzusznej, które mogą prowadzić do bólu, ograniczeń ruchomości oraz problemów z narządami wewnętrznymi (np. układem pokarmowym czy moczowym).

5. Pozycje odpoczynku i regeneracji

Odpoczynek w pozycji leżącej z lekko uniesionymi nogami (np. na poduszce) wspiera krążenie krwi i odciąża powłoki brzuszne.
Pozycja „leżenia w staniu” (z podparciem brzucha o poduszkę lub stół) jest szczególnie zalecana w pierwszych dniach po operacji, ponieważ minimalizuje napięcia w obrębie jamy brzusznej, wspiera oczyszczanie się macicy i jest pewną formą pracy z blizną.

6. Aktywność fizyczna po operacji

Obecne zalecenia:

Pierwsze dni po operacji:
- Spacery w krótkich odcinkach są zalecane już od pierwszych dni po zabiegu, aby poprawić krążenie, zapobiec zakrzepom i wspierać regenerację.
- Unikaj nagłych ruchów, skoków, skrętów i innych działań, które mogą obciążać brzuch.
- Wstawaj z łóżka zawsze przez bok, unikając dodatkowego napięcia powłok brzusznych.
Ćwiczenia oddechowe:
- Od pierwszych dni po operacji zalecane są ćwiczenia oddechowe (oddech przeponowy), które poprawiają dotlenienie, wspomagają układ krążenia i pracę przepony, a także łagodzą napięcia w jamie brzusznej.
- Ćwiczenia oddechowe można połączyć z delikatną aktywacją mięśni głębokich brzucha i dna miednicy.
Pierwsze 6 tygodni:
- W tym okresie najważniejsze jest unikanie obciążeń brzucha i rozwijanie zdrowych nawyków ruchowych (np. prawidłowe wstawanie, siedzenie i podnoszenie przedmiotów).
- Zalecane są lekkie spacery, łagodna gimnastyka oraz delikatne rozciąganie (bez obciążania brzucha).
Po 6-8 tygodniach:
- Można stopniowo wprowadzać ćwiczenia wzmacniające mięśnie głębokie brzucha (np. mięsień poprzeczny brzucha) oraz dna miednicy. Warto to zrobić pod okiem fizjoterapeuty.
- Bądź ostrożna w przypadku klasycznych brzuszków i innych ćwiczeń, które powodują wzrost ciśnienia śródbrzusznego – mogą one pogłębiać dysfunkcje brzucha i dna miednicy.
Powrót do intensywnych ćwiczeń:
- Intensywne aktywności, takie jak bieganie, podnoszenie ciężarów czy trening siłowy, należy odroczyć do 8-12 tygodni po operacji. Ale należy wziąć pod uwagę indywidualne możliwości i potrzeby kobiety. Decyzję o wprowadzeniu bardziej wymagających działań najlepiej skonsultować z fizjoterapeutą, który oceni funkcję powłok brzusznych i stabilność tułowia.

7. Higiena i pielęgnacja rany

Higiena rany:
- Myj okolicę rany delikatnie wodą z mydłem, unikając silnego pocierania.
- Używaj jałowych opatrunków, jeśli rana wymaga ochrony przed wilgocią lub otarciami.
- Unikaj kremów i maści na ranie, dopóki nie jest całkowicie zagojona, chyba że lekarz zaleci inaczej.
Ochrona przed UV:
- Po zagojeniu rany bliznę należy chronić przed słońcem (np. kremem z filtrem SPF 50), aby zapobiec przebarwieniom i zmianom w strukturze blizny.

8. Powrót do codziennych czynności

Unikaj długotrwałego siedzenia i stania bez przerw – staraj się regularnie zmieniać pozycję ciała, aby poprawić krążenie.
Podczas pracy czy opieki nad dzieckiem zachowuj prawidłową postawę, aby odciążyć powłoki brzuszne i kręgosłup.
Utrzymuj aktywność fizyczną na poziomie adekwatnym do etapu rekonwalescencji – stopniowo zwiększaj intensywność, ale słuchaj swojego ciała.

9. Dbałość o układ trawienny i moczowy

Unikaj parcia podczas wypróżnień – stosuj pozycję kuczną (z podnóżkiem pod stopami), aby ułatwić proces.
Nawadniaj się regularnie i spożywaj dietę bogatą w błonnik, aby zapobiec zaparciom.
Jeśli pojawiają się problemy z wypróżnieniem lub oddawaniem moczu, warto skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą.