OPERACJE PRZEZ KANAŁ RODNY – zalecenia postępowania po zabiegach operacyjnych wykonywanych przez pochwę.
1. Dźwiganie po zabiegu
- Zalecenie unikania dźwigania przedmiotów cięższych niż 5 kg przez pierwsze 6 tygodni.
- Powrót do dźwigania cięższych przedmiotów (do 10 kg po 6-10 tygodniach) powinien być stopniowy i wykonywany z zachowaniem prawidłowej techniki (z aktywacją mięśni dna miednicy i prostymi plecami).
- U kobiet z większym ryzykiem osłabienia dna miednicy (np. obniżenie narządów miednicy mniejszej, wcześniejsze operacje) dźwiganie ciężkich przedmiotów może wymagać dodatkowych ograniczeń i konsultacji z fizjoterapeutą uroginekologicznym.
2. Kąpiele w wannie i basenie
- Kąpiel w wannie lub korzystanie z basenu jest nadal zalecane dopiero po całkowitym zagojeniu rany, co zwykle trwa około 4-6 tygodni. Czas ten może się różnić w zależności od rodzaju zabiegu i indywidualnego tempa gojenia, dlatego decyzję najlepiej skonsultować z lekarzem.
- W przypadku gojenia krocza, zwłaszcza po nacięciu lub plastyce, należy unikać moczenia rany, aby zapobiec infekcji i maceracji tkanek.
3. Abstynencja seksualna
- Abstynencja seksualna przez 3-6 tygodni. Dokładny czas zależy jednak od rodzaju zabiegu i przebiegu gojenia. Powrót do współżycia powinien być bezbolesny i komfortowy – jeśli występuje ból lub napięcie, warto skonsultować się z fizjoterapeutą uroginekologicznym.
- Warto dodać, że w przypadku trudności z nawilżeniem pochwy lub bólem podczas współżycia, szczególnie u kobiet w okresie menopauzy, można rozważyć stosowanie żeli nawilżających, preparatów estrogenowych (zgodnie z zaleceniem lekarza) lub specjalnych technik relaksacyjnych dla dna miednicy.
4. Stosowanie preparatów estrogenowych i fitoestrogenowych
W okresie menopauzy stosowanie miejscowych preparatów estrogenowych (np. globulek, kremów czy tabletek dopochwowych) może znacząco wspierać procesy gojenia tkanek – zwłaszcza w przypadku suchości pochwy, ścieńczenia śluzówki czy osłabionej regeneracji. Estrogeny pomagają poprawić ukrwienie, elastyczność i nawilżenie tkanek intymnych, zmniejszając także ryzyko powstawania sztywnych, nieelastycznych blizn.
Dla kobiet, które nie chcą lub nie mogą korzystać z syntetycznych hormonów, istnieje również możliwość wsparcia organizmu fitoestrogenami – czyli roślinnymi związkami o działaniu zbliżonym do estrogenów. Można je znaleźć m.in. w:
- czerwonej koniczynie, pluskwicy groniastej, soi i produktach sojowych, lnie mielonym,
- niektórych olejkach eterycznych (np. szałwia muszkatołowa, koper włoski).
Choć ich działanie jest subtelniejsze, mogą stanowić łagodną i naturalną alternatywę wspierającą zdrowie tkanek pochwy w okresie menopauzy. Zarówno terapia hormonalna, jak i fitoestrogenowa powinna być jednak dostosowana indywidualnie, najlepiej po konsultacji z lekarzem lub terapeutą.
5. Odpoczynek i pozycja z uniesioną miednicą
- Pozycja z uniesioną miednicą (podpartą na poduszce) jest pomocna w odciążaniu krocza i poprawie krążenia w miednicy. Jest to zalecane, szczególnie w pierwszych tygodniach po zabiegu.
- Warto dodać, że oprócz odpoczynku w tej pozycji należy regularnie zmieniać pozycję w ciągu dnia (np. leżenie, siedzenie, chodzenie), aby uniknąć zastojów krwi i obrzęków.
6. Aktywacja mięśni dna miednicy
- Aktywację mięśni dna miednicy można rozpocząć delikatnie już w 2-3 dobie po zabiegu, pod warunkiem, że nie powoduje to bólu lub dyskomfortu.
- Początkowo są to subtelne napięcia mięśni dna miednicy (np. krótkie skurcze i rozluźnienia), połączone z kontrolą oddechu. Stopniowo intensywność ćwiczeń można zwiększać, pod opieką fizjoterapeuty.
- Obecnie coraz większy nacisk kładzie się na koordynację pracy dna miednicy z przeponą oddechową, co poprawia funkcję mięśni i wspiera regenerację.
7. Unikanie parcia podczas wypróżnień
- Unikanie parcia podczas wypróżnień jest bardzo istotne, ponieważ nadmierne napięcie może obciążać mięśnie dna miednicy i spowolnić gojenie.
- Dodatkowe wskazówki:
- Używaj podnóżka pod stopy w toalecie, aby przyjąć pozycję kuczną (pozycja ta zmniejsza napięcie w obrębie dna miednicy).
- Zadbaj o odpowiednie nawodnienie i dietę bogatą w błonnik, co zapobiega zaparciom.
- Jeśli występują problemy z wypróżnianiem, warto skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą.
8. Ruch i aktywność fizyczna:
- Spacery i łagodna gimnastyka są nadal zalecane od pierwszych dni po zabiegu, aby poprawić krążenie i zapobiec powikłaniom, takim jak zakrzepy.
- Warto podkreślić, że aktywność fizyczna w pierwszych tygodniach powinna być bardzo delikatna i dostosowana do indywidualnego samopoczucia pacjentki.
- Powrót do intensywnych ćwiczeń: Odroczenie intensywnych ćwiczeń do 8-12 tygodni po zabiegu jest zgodne z aktualnymi zaleceniami. Powrót do treningów siłowych czy biegania wymaga jednak oceny funkcji mięśni dna miednicy i brzucha przez fizjoterapeutę.
Dodatkowe zalecenia – czego unikać:
- Unikaj długotrwałego siedzenia: Pozycja siedząca zwiększa nacisk na krocze, dlatego zaleca się regularne zmiany pozycji.
- Unikaj noszenia obcisłej bielizny i odzieży: Ubrania powinny być przewiewne i luźne, aby nie podrażniać krocza i nie zwiększać dyskomfortu.
- Unikaj intensywnych ruchów, takich jak skakanie czy gwałtowne skręty tułowia, w pierwszych tygodniach po zabiegu.
